Kultura Picia Kawy w Polsce a Biznes Kawowy 

 

Kultura Picia Kawy w Polsce a Biznes Kawowy

W jednym z poprzednich artykułów przybliżyliśmy w pigułce historię kawy i jej dzieje od powstania po wydarzenia i rozwój na całym świecie w kontekście społecznym, kulturowym oraz biznesowym. Dziś zastanowimy się jaką pozycję kawa zajmuje w Polsce – w kraju, który pod tym względem znakomicie nadąża za światowymi trendami.

Spis treści:

Rozwój kawowej kultury w Polsce

W Polsce kawa zagościła po raz pierwszy pod koniec wieku XVII przybywając do nas z południowej Europy. A dokładnie stało się to za sprawą Turków, którzy panowali wówczas nad Mołdawią. Wprawdzie początki kultury picia kawy w Polsce nie były usłane entuzjazmem i napój ten napotkał w naszej ojczyźnie pewne adaptacyjne trudności.

 Uzasadnienia tego faktu można upatrywać w historycznych korzeniach kawy, sięgających kraju, który nie cieszył się w tych stronach zbyt pozytywnym postrzeganiem, jako przedmurze chrześcijaństwa. Swój wyraźnie negatywny stosunek do kawy wyrażały nawet takie postacie jak między innymi Wacław Potocki czy Jan Andrzej Morsztyn, który w ok. 1670 roku napisał o kawie znamienne wersety:

„W Malcie(śmy), pomnię, kosztowali kafy,
Trunku [...] I co jest Turków, ale tak szkaradny
Napój, jak brzydka trucizna i jady,
Co żadnej śliny nie puszcza przez zęby,
Niech chrześcijańskiej nie plugawią gęby”.


Jednak uprzedzenia i różnice kulturowe w końcu z sukcesem zostały przełamane i kawa zagościła na polskich stołach. Prawdziwymi zwolennikami tego aromatycznego napoju były takie postacie, jak na przykład sam Jan III Sobieski, które zwyczaj picia go wprowadził w swoim dworze. Kawie kibicował także Ignacy Krasicki, a Adam Kazimierz Czartoryski stworzył komedię pod tytułem „Kawa”.

Niewątpliwym bodźcem do zainteresowania się kawą był fakt jej popularności w krajach zachodnich, niejako wytyczających panującą modę, trendy i wzorce kulturowe. Dlatego uznanie jakim kawa cieszyła się w Polsce było swoistą konsekwencją chęci naśladowania nowych wzorców i podążania za dyktatorem kawowej mody.

Natomiast fakt, iż kawa do Polski sprowadzona została przez Turków do dziś wyraża się w tym, że pewien charakterystyczny i popularny sposób parzenia kawy wciąż w naszym kraju nosi nazwę „kawa po turecku”.

Jeszcze końcem XVIII wieku mieliśmy polskojęzyczne podręczniki o wpływie kawy na ludzkie zdrowie oraz artykuły w polskiej prasie zachęcające do jej spożywania. W podręcznikach medycznych opisywana była nawet jako środek na schorzenia układu pokarmowego. 

Polskie kawiarnie

Pierwszy w Polsce lokal promujący kulturę picia kawy powstał w Gdańsku. Był to początek powstawania kolejnych kawiarni, które zwane były „kafehauzami”. W roku 1724 pierwszą warszawską kafejkę otworzył Francuz Henri Duval. Natomiast od 1784 roku w Poznaniu zaczęły popularyzować się kawiarnie w stylu „ogródkowym”. Założycielem pierwszej z nich był Jan Geisler.

Wiek XIX to czas gdy kultura kawiarniana nabierała w Polsce rozpędu. Do roku 1844 w Warszawie zdążyło już powstać 180 kawiarni, spośród których największą sławę zyskał lokal znany pod nazwą „Pod Pikadorem”.

Spotykali się tam członkowie grupy literackiej Skamader, czyli między innymi Julian Tuwim, Antoni Słonimski, Jarosław Iwaszkiewicz, Kazimierz Wierzyński, Jan Lechoń.

I takim sposobem w Polsce wykształcił nie zgoła inny model kulturowy związany z piciem kawy, która kojarzona tutaj była bardziej ze sztuką i poezją, podczas gdy w innych krajach Europy raczej z polityką. Polskie karczmy rozpowszechniły również niezbyt zdrowy, ale lubiany zwyczaj dodawania do kawy alkoholu. I stopniowo z dworskiego napoju kawa stała się popularnym napojem dostępnym dla coraz szerszej grupy odbiorców.

Rodzaje kawy i formy jej konsumpcji w Polsce

Początkowo w Polsce kawę przyrządzano i podawano w bardzo prosty sposób, czyli po prostu sam napar bez żadnych dodatków i urozmaiceń, co było naśladownictwem modelu pochodzącego ze wschodu. Jednak szybko się to zmieniło i zapomniano o pierwotnych wzorcach, które wyparte zostały dzięki naszej rodzimej kreatywności.

Kawę zaczęto podawać z dodatkami mleka, śmietany, cukru, co do dziś nikogo w Polsce nikogo dziwić nie powinno. Podawano ją jednak nawet z dodatkiem soli.

Po pewnym czasie na stołach pojawił się napój o nazwie „kawa po polsku”, czyli z dodatkiem tłustej śmietany, i zyskał on sławę i uznanie wśród konsumujących ją przybyszów z innych krajów. Natomiast kawa „słaba” określana była jako „niemiecka” lub „śląska”.

Jeszcze bardziej wysublimowane formy picia kawy rozwinęły się w domach szlacheckich, gdzie do jej przyrządzania zatrudniana była osobna służba, która zajmowała się wyłącznie tym zajęciem (była to tak zwana „kawiarka”).

Serwowała ona państwu ów napój z samego rana „na rozbudzenie” oraz w okolicy podwieczorku. Spożywanie kawy przybrało postać swoistego ceremoniału, co bardzo obrazowo opisał Adam Mickiewicz w swym dziele „Pan Tadeusz”:

„Przy śniadaniach pan Sędzia, choć nierad, pozwalał
Na taki nieporządek, lecz go nie pochwalał.
Różne też były dla dam i mężczyzn potrawy:
Tu roznoszono tace z całą służbą kawy,
Tace ogromne, w kwiaty ślicznie malowane,
Na nich kurzące wonnie imbryki blaszane
I z porcelany saskiej złote filiżanki,
Przy każdej garnuszeczek mały do śmietanki.
Takiej kawy jak w Polszcze nie ma w żadnym kraju:
W Polszcze, w domu porządnym, z dawnego zwyczaju,
Jest do robienia kawy osobna niewiasta,
Nazywa się kawiarka; ta sprowadza z miasta
Lub z wicin bierze ziarna w najlepszym gatunku,
I zna tajne sposoby gotowania trunku,
Który ma czarność węgla, przejrzystość bursztynu,
Zapach moki i gęstość miodowego płynu.
Wiadomo, czym dla kawy jest dobra śmietana;
Na wsi nie trudno o nię: bo kawiarka z rana,
Przystawiwszy imbryki, odwiedza mleczarnie
I sama lekko świeży nabiału kwiat garnie
Do każdej filiżanki w osobny garnuszek,
Aby każdą z nich ubrać w osobny kożuszek.
Panie starsze już wcześniej wstawszy piły kawę,
Teraz drugą dla siebie zrobiły potrawę
Z gorącego, śmietaną bielonego piwa,
W którym twaróg gruzłami posiekany pływa.
Zaś dla mężczyzn więdliny leżą do wyboru:
Półgęski tłuste, kumpia, skrzydliki ozoru,
Wszystkie wyborne, wszystkie sposobem domowym
Uwędzone w kominie dymem jałowcowym;
W końcu, wniesiono zrazy na ostatnie danie:
Takie bywało w domu Sędziego śniadanie.
We dwóch izbach dwa różne skupiły się grona:
Starszyzna, przy stoliku małym zgromadzona,
Mówiła o sposobach nowych gospodarskich,
O nowych, coraz sroższych ukazach cesarskich;
Podkomorzy krążące o wojnie pogłoski
Oceniał i wyciągał polityczne wnioski.
Panna Wojska włożywszy okulary sine,”.


Kawa w kontekście biznesu i polityki

Jak wiadomo, każdy produkt i każda branża podlega uwarunkowaniom politycznych zawirowań oraz wpływowi okoliczności jakie kształtują się na fali zapatrywań ludzi biznesu. Kawa nie jest pod tym względem żadnym wyjątkiem.

Kiedyś w naszych stronach kawę pozyskiwali kupcy prowadzący działalność o charakterze wielobranżowym. Dlatego o żadnej specjalizacji w tym zakresie nie było jeszcze mowy…, ale było to jedynie kwestią czasu. Rynek wymusił na przedsiębiorcach podjęcie określonych kroków, gdyż przedsiębiorcy dostrzegali istniejący popyt i oczekiwania klientów oraz idące wraz z nimi potencjalnie pokaźne zyski.

I tak w połowie XIX wieku w Galicji zaczęły pojawiać się firmy, które specjalizowały się w handlu wyłącznie kawą. To był dobry trop w tym biznesie, jednak wciąż kawa oferowana była tylko w postaci surowej aż do końca XIX wieku! Paleniem ziaren kawy każdy zajmował się indywidualnie we własnym gospodarstwie domowym.

Stosowano w tym celu różne metody, ale nie było rozwiązanie komfortowe, ani profesjonalne. W mieszczańskich i inteligenckich domach zaczęły pojawiać się specjalne urządzenia do palenia kawy, które z czasem stały się wręcz obowiązkowym elementem wyposażenia takich domów.

W każdym jednak razie samodzielne palenie kawy przynosiło na tyle mało satysfakcjonujące rezultaty, że ostatecznie wielu smakoszów wybierało opcję wyjścia do kawiarni, co dodatkowo popularyzowało kulturę picia kawy poza domem.

Problem domowego palenia kawy rozwiązał dopiero Tadeusz Taraszkiewicz, który w roku 1882 wyszedł rosnącemu rynkowi naprzeciw z przełomową ofertą kawy palonej we własnej palarni. Był to niewątpliwy krok do przodu dla rozwoju kultury picia kawy w Polsce.

Jednak niedługo potem nadeszła II wojna światowa. Wówczas wiadoma sytuacja gospodarcza wymusiło na konsumentach powrót do własnych domowych produkcji w postaci żołędzi palonych na kuchennej płycie.

Problemy z podażą kawy nie ustępowały jeszcze długo po tych wydarzeniach. W czasach PRL-u brak tego pożądanego produktu stał się realnym problemem społecznym. Możemy więc uzmysłowić sobie jak ogromne znaczenie i popularność zyskała sobie kawa w Polsce już w ówczesnych trudnych czasach.

Przedwojenną skalę importu kawy w Polsce odzyskaliśmy dopiero w roku 1964. I znów napój ten stopniowo zaczął odnajdywać się w życiu społecznym jako niezbędny element naszej codzienności, życia towarzyskiego, biurowego i stały komponent kulturowego krajobrazu.

Dodatkowo w Warszawie w latach sześćdziesiątych został wprowadzony przepis o rozpoczynaniu pracy o godzinie 6 rano. Wówczas już nie wiele było trzeba, aby kawa stała się bardzo popularną formą łapówki.

Kawa w Polsce jeszcze przez lata była towarem deficytowym i jednocześnie niezwykle pożądanym. Podejmowano próby stosowania popularnej zbożowej „Inki” jako alternatywę dla prawdziwej kawy, jednak bez szczególnych skutków.

Problem ten przestał istnieć dopiero, gdy wprowadzono w naszym kraju gospodarkę wolnorynkową. Wtedy dopiero kawa stała się produktem szeroko dostępnym i do dziś z rozkoszą konsumowanym każdego dnia przez coraz większą rzeszę konsumentów.

Jak w przypadku każdego innego dobra, produktu i usługi – gospodarka wolnorynkowa, swoboda handlu i otwarte możliwości biznesowe sprawiają, że kreatywność i działania przedsiębiorców buduje drogę do dobrobytu, dostatku i zdrowej wolnorynkowej kooperacji, na której korzystają biznesmeni, klienci i całe społeczeństwo.

Tak też stało się w przypadku kawy, która stała się jednym z podstawowych produktów warunkujących codzienność życia społeczno-kulturowego, a jednocześnie potężnym filarem powstających wciąż kolejnych potężnych biznesów. 



NAJPOPULARNIEJSZE
POMYSŁ NA BIZNES
MARKETING
EDUKACJA
BIZNES
EMAIL MARKETING
POPULARNE KATEGORIE


Regulamin Serwisu Polityka Prywatności Mapa Serwisu
Copyright zysk24.com © 2011-2021.
All Rights Reserved